|
Seleksie-prioriteite
Ekonomies belangrike eieskappe waarvoor geselekteer kan word, is die
volgende:
|
• Vrugbaarheid |
• Wol |
•
Vleiskwaliteit |
|
• Groei |
• Siekteweerstand |
•
Voeromsetting |
Om vir al die genoemde
einskappe gelyktydig te probeer selekteer sal onwys wees. Dit is dus
voor die hand liggend om op die ekonomies belangrikste een of twee
eienskappe te fokus.
By Vredebest het ons 36 jaar gelede al besef dat vrugbaarheid die
belangrikste ekonomiese eienskap is waarvoor by die SA Vleismerino
geteel kan word. Daar is ook besef dat vrugbaarheid laag oorerflik
is en dat dit ‘n teler se hele leeftyd sou verg om beduidende
vordering te maak. Gelukkig kon ons hierdie pad met ‘n groot mate
van sukses loop soos in figuur 1 aangetoon word.
Figuur /
Figure 1
Daar is aanvanklik
hoofsaaklik net op aanteeltempo gefokus. Hoe minder eienskappe, hoe
meer seleksie-intensiteit kan op ‘n spesifieke eienskap geplaas
word. ‘n Seleksie-indeks van dr Helen Turner van Australië is
gebruik om ooie vir vrugbaarheid te evalueer. In onlangse jare word
BLUP teelwaardes gebruik. Die grafiek toon dat die fekunditeit oor
36 jaar met ongeveer 40 persentasiepunte gestyg het.
As maatstaf van
aanteeltempo is lammers gebore per ooie gelam geneem in teenstelling
met lammers gespeen. Die rede hiervoor is dat daar tussen lam en
speen te veel nie-genetiese faktore ‘n rol speel wat die ooie se
vrugbaarheidspotensiaal versluier bv. diefstal, ongediertes, siektes
ens.
Soos die jare verloop het
is algaande meer klem geplaas op groei, bouvorm en wol. Met die
hedendaagse beskikbaarheid van BLUP-tegnologie is seleksie baie
makliker en doeltreffender en behoort teelvordering aanmerklik te
versnel.
Die onderstaande
vyfster ramme word tans in die stoet gebruik
Die algehele vordering wat
in die Vredebest-stoet in onlangse jare ten opsigte van ekonomiese
eienskappe gemaak is, word in figuur 2 aangetoon.
Figuur / Figure 2
Ten opsigte van
siekteweerstand en vleiskwaliteit is die ras hoog aangeskrewe.
Gevolglik word nie daarvoor geselekteer nie. Wat eersgenoemde betref,
was die stoet vir ongeveer drie dekades op besproeide kikoejoegras
aangehou sonder noemenswaardige inwendige parasietprobleme – ‘n baie
waardevolle eienskap.
Wat voeromsetting betref, is die SA Vleismerino bekend as ‘n baie
doeltreffende omsetter van voer na vleis. Binne die ras is daar
egter groot verskille. ‘n Voeromsettingsproef (sien foto) het getoon
dat die doeltreffendheid kan verskil tussen 3.2kg en 8.4kg voer vir
elke kilogram toename in liggaamsmassa. Ekonomiese realiteite sal
telers dalk dwing om in die toekoms hiervoor te selekteer.
|
Samevatting:
Oor ‘n tydperk van 36 jaar is gepoog om ‘n winsgewender SA
Vleismerino te teel. Dit is gedoen deur hoofsaaklik op
vrugbaarheid te fokus. Ons beskou dit steeds as die
belangrikste ekonomiese eienskap waarvoor geselekteer kan
word, ten spyte van die feit dat vordering baie stadig is.
Die lae oorerflikheid van hierdie eienskap bring mee dat dit
‘n lewenstaak is. Ons was bevoorreg om hierdie doel
grootliks te kon verwesenlik.
Algaande het ons ook meer klem geplaas op die groeivermoë
van lammers, sodat ‘n versnelde omsettempo in vleisproduksie
verkry kon word. Sodoende word meer inkomste gegenereer.
Teeldiere is beskikbaar by verskeie veilings en op die plaas.
|
Enkelhokkies waarin die proeflammers gehou is. |
|
